Anasayfa  o  
leti im o  
  Dileriz, Bir ok sevmediginiz rahats zl klar ifal bitkilerle sizi terkeder.
 

 

De i ik nedenlerle jinekolo a giden pek ok kad n n arkada lar na biraz da korkarak "bende ur varm " dedi ine bir o umuz ahit olmu uzdur.Halk aras nda ur olarak adland r lan bu durum asl nda myomdur. Fibroid ya da leiomyoma ad da verilen myomlar, d z kas ve ba dokusu i eren iyi huylu (kanser olmayan) kitlelerdir. Uterusun (rahim) kal n duvar 3 tabakadan olu ur. Bunlardan en i te olan endometrium ad n al r ve adet siklusu boyunca de i imler g sterir ve e er gebelik olmaz ise d k lerek adet kanamas ile birlikte at l r.. Ortadaki kas tabakas na myometrium denir. Uterusun en kal n tabakas d r ve istemsiz al an d z kaslardan olu ur.Bu kaslar adet kanamas esnas nda rahim i inde biriken kan , do um esnas nda ise bebek ve plasentay rahim d na atmak i in kas l r.. Uterusu d ar dan evreleyen zar tabakas na ise seroza ismi verilir. Bu tabaka rahimi di er organlardan ay r r ve yerinde tutunabilmesi i in destek ba lar olu turur. Gebe olmayan bir kad n n rahminin b y kl ki inin ya ve ge irmi oldu u gebelik say s na g re de i kenlik g sterir. Ortalama a rl 80 gram kadard r.

Myomlar i te bu myometrium tabakas n olu turan d z kaslardan k ken alan iyi huylu t m rlerdir.Sadece kas h cresi i ermezler. Asl nda myom daha ger ek i bir tan mla ba dokusu taraf ndan bir arada tutulan d z kas h creleridir.B y kl kleri toplu i ne ba ndan karpuz b y kl ne kadar de i kenlik g sterir. Kad n pelvisinde en s k g r len t m rd r. yi taraf hemen her zaman iyi huylu olmas ve kansere d nme olas l n n ihmal edilebilecek kadar d k olmas d r. Hastalar n %75'i kendisinde myom oldu undan dahi habersizidir. K t taraf ise her 4-5 kad ndan birinde ortaya kmas d r. B y kl klerinin ok de i ken olmas nedeni ile bu oran n asl nda ger e i yans tmad , dikkatli bir inceleme yap lacak olursa myom g r lme s kl n n %80'den daha fazla bulunaca ileri s r lmektedir.Tek bir tane olabilece i gibi say lamayacak kadar ok da olabilir.Her bir myom kitlesine myom ekirde i ya da myom n vesi ad verilir.Genelde birden fazla say da olma e ilimindedir.Myomlar s kl kla 30-40 ya lar aras nda ortaya kar ve replasman tedavisi almayanlarda menopoz sonras k l r. Ergenlik ncesi g r lmesi son derece nadirdir.

Myomlar genelde birden fazla say da olma e ilimindedirler. Bazen tek bir myom n vesi belirgin derecede b y yebilir ve ok b y k boyutlara ula abilir. Bu gibi hastalarda da b y k olas l kla bir ka milimetrelik bile olsa ba ka myom n veleri de mevcuttur. Myomlar rahimde b y meye neden olurlar. Myomlu bir rahimin b y kl ifade edilirken gebelik cesameti tan m kullan l r. Gebelik s ras nda hangi haftada rahimin ne kadar b y d bilindi i i in myomlu bir rahimin muayenesinde de bu bilgiden yararlan l r ve rahim b y kl rne in 10 haftal k ya da 14 haftal k gebelik cesametinde eklinde tan mlan r.

Nedenleri
En s k g r len pelvik kitle olmas na ra men hi kimse myomlar n neden ve nas l ortaya kt na a klayamam t r. Baz kad nlarda hi g r lmez iken baz kad nlarda s rekli yeni myomlar n kma nedeni de belirsizdir.

Nedenleri tam olarak bilinmese de pek ok hekim bu kitlelerin kad nl k hormonu olan strojen etkisi ile geli ti ine inan rken az msanamayacak say da ba ka bir grupta strojen ile ilgili olmad n d nmektedir. Myom ve strojen hakk nda bilinen ger ekleri yle s ralayabiliriz:

Ergenlik ncesinde v cut hen z strojen salg lamazken g r lmezler
strojen i eren do um kontrol haplar gibi ila lar n etkisi ile b y rler
V cudun fazla miktarda strojen retti i gebelik esnas nda h zl b y me g sterirler
strojenin azald ve hatta tamamen yok oldu u menopoz sonras d nemde k l rler
Menopoz sonras yeni myom kmas son derece nadirdir.
D ar dan strojen alan kad nlarda b y rler
Myomlar y ksek d zeyde strojen bulunduran kad nlarda geli se de laboratuvar bulgular myomu olan kad nlar n bir o unda strojen d zeylerinin normal oldu unu g stermektedir. Bu nedenle myom geli iminde b y k olas l kla strojen tek sorumlu de ildir. strojen d zeylerinin ok y kseldi i gebelik esnas nda bu kitlelerin b y mesini baz yazarlar strojene de il, gebelik esnas nda rahime giden kan miktar n n b y k oranda artmas ve neticede myomlar n fazla miktardaki kana cevap olarak b y melerine ba lamaktad rlar.

Baz al mac lar da di er bir kad nl k hormonu olan progesteron'un da myom geli iminde rol oldu unu ileri s rmektedirler. Yap lan baz klinik deneylerden elde edilen sonu lar progesteron ile tedavi edilmi kad nlardan kart lan myomlarda daha fazla say da h cre bulundu unu ve baz hastalarda progesteronu bloke eden ila lar kullan ld nda myomlar n k ld n g stermektedir. Bu bulgulara ra men myom ile progesteron aras ndaki ili ki a k de ildir.

T rleri

Myomlar lokalizasyonlar na ba l olarak de i ik t rde ikayetler yarat rlar. Bu nedenle de rahimde yerle tikleri yerlere g re s n fland r l rlar.
Submuk z Myom: Hemen uterusun i ini d eyen endometrium tabakas n n alt nda yerle mi tir. B y d k e endometriumu i eri do ru iter. Bu itilme adet d zensizliklerine neden olabilir.Bir s re sonra myom rahim bo lu una do ru b y meye ba lar ve orijinal yerine ince bir sap ile ba l kal r. B y meye ya da sarkmaya devam eder ise rahimden d ar ya hatta vajinadan v cut d na sarkabilir.Myom hareket ettik e sap n n etraf nda d nebilir ve adet aralar nda kanamaya neden olabilir. Bu t r myomlarda enfeksiyon da ortaya kabilir.

ntramural Myom: Uterusu olu turan kas tabakas n n (duvar n) i inde yer alan myomlard r. Myom n vesi b y d k e rahim de b y r.

Subser z Myom: Uterusun d y z nden k ken alan ve d ar do ru b y yen myomlard r. Genelde kanama problemi yaratmaz.

Sapl Myom: Herhangi bir subser z ya da subm k z myom b y meye devam edip de rahim ile ba lant s sadece ince bir ba ile sa lan r ise bu durumda sapl myomdan s z edilir.E er myom kendi etraf nda d ner ise sap yani dolay s ile kan ba lant s da bozulur ve myom n vesinde dejenerasyon meydana gelir. E er myomun sap geni bir tabana oturmu ise buna sessile tipte myom ad verilir

nterligament z Myom: Uterusu yerinde tutan ve ligaman ad verilen ba lar n aras nda geli en t m rlerdir.Bunlar n cerrahi ile kart lmas son derece g t r.

Paraziter Myom: B y yen myom n vesi ba ka bir organa yana p buna yap rsa bir s re sonra rahim ile ras ndaki ba lant kopabilir ve myom yeni ba land dokudan beslenmeye ba layabilir. Bu durumda parazitik myomdan s z edilir.

Ger ek i olmak gerekirse myomlar n hemen hepsi asl nda birden fazla anatomik lokalizasyonda bulunur. rne in myomun b y k bir k sm ntramural olmas na ra men subm k z veya subser z komponenti de vard r. Bu durumun istisnas sapl subser z myomlard r.

Tan
Jinekolojik muayene esnas nda en s k fark edilen t m rler myomlard r. ba ka bir nedenle kar n bo lu unun a ld ameliyatlar s ras nda da kolayl kla fark edilebilirler.Ancak pek ok myom ba ka bir nedenden dolay yap lan muayene esnas nda ans eseri fark edilir ya da daha s k rastlan lan ekilde hi bir zaman fark na var lmaz.

Son 20 y ld r yayg n ekilde kullan lan ultrasonografi myomlardaki en nemli tan arac d r. Yumurtal klara yak n bulunan myom n veleri over t m rleri ile kar t r labilir.

Myomlar n ay r c tan s nda normal gebelik, yumurtal k b lgesinde kitle, adenomyozis, uterusa ait ekil bozukluklar , kom u organ t m rleri, vajinal kanamaya yol a an di er durumlar g z n nde tutulmal d r.

Belirtiler
Myomlar n o u belirti vermemesine ra men %25 vakada baz ikayetler yarat r.Bunlardan en s k g r leni a r ve anormal vajinal kanama, a r ve kar n i li idir.
Fazla kanama: Myomlu kad nlar n yakla k %30'unda adet kanamalar normalden fazla olur. Fazla kanamaya yol a an subm k z tipte myomlard r.Kitle b y d k e endometrium dokusunu iter ve dolay s ile bu dokunun y z l m artar. Kanamaya m sait alan fazlala t i in kanaman n miktar da artar. lk ba lang ta kanaman n s resi de i mez iken sadece kaybedilen kan n miktar fazlala r. Daha sonra yava yava s re de uzamaya ba lar. Bu fazla kanamalar bir s re sonra kans zl a yani anemiye neden olur. Baz myom t rleri ise kanama fazlal ile birlikte ara kanamalara da yol a abilir. Myomlu hastalar doktora gitmeye mecbur eden en nemli bulgu bu kanama bozukluklar d r. Myom ile birlikte kanamalar o kadar fazla olabilir ki ki i neredeyse saatte bir ped de i tirmek zorunda kalabilir. Bu t r kanamalar ya ayan bir kad n normal g nl k aktivitelerinde bulunmak istemeyebilir, i e gitekten ka nabilir ve saoyal korkular geli ebilir. Yani myom kad n n sosyal hayat n da etkileyebilen bir hastal kt r.Myomda kanaman n muhtemel nedenleri:

Endometrium y zeyinin b y mesi
Rahimdeki damarlanman n artmas
%50 oran nda beraberinde g r len endometrial hiperplazi.
Uterus kas lmalar n n etkisizli i nedeni ile k k damar a zlar n n kapanamamas
Subm k z myomlarda etrafdki endometrium dokusunda lser olmas
A r : Myomda a r nadir g r len bir belirtidir. Genelde adet kanamas s ras nda kramp tarz nda olur. Burada uzun y llar boyunca adet kanamalar a r s z olan kad nda birden bire a r lar n olmas te histe myomu akla getirmelidir. Sanc l adet g renlerde ise a r n n iddetinin artmas ya da eklinin de i mesi d nd r c d r. deneysel al malar myomlarla birlikte g r len a r lar n mekanizmas n n do um sanc lar na benzedi ini d nd rmektedir. Myom ekirde i sanki yabanc bir cisimmi gibi davran r ve rahim bu yabanc cismi atmak i in kas l r. Ki i bu kas lmalar a r olarak alg lar. leri derecede b y m bir myom etraf ndaki dokulara ve sinirlere bask yaparak da a r ya yol a abilir. Burada daha ok bel a r s tarz nda yak nmalar g r l r. Dejenere olan ya da etraf nda d nerek kanlanmas bozulan myom ani ve b ak saplan r tarzda a r ya yol a ar. Zaman zaman ise adet kanamalar ndan ba ms z a r lar olabilir ancak bu son derece nadirdir.

Kar n i li i: Myom b y d k e di er organlar iter ve bu da her t rl rahats zl a neden olabilir.Mesaneye bas yaparsa s k idrara kma, rektuma (barsa n en son k sm ) bas yaparsa kab zl a yol a abilir. Nadiren ok fazla b y yen myom idrar yollar nda t kanma ve idrar yapmada g l k problemi yaratabilir.Yine barsaklardaki bas ya ba l olarak gaz problemi g r lebilir.

K s rl k: Myomlar kad n n gebe kalmas n ya da gebe kald ktan sonra rahimin gebeli i ta mas n zorla t rabilirler. Tubalar iterek spermin ve yumurtan n ge i ini g le tirebilir ya da endometrium d zenini bozarak d llenmi yumurtan n rahime yerle mesini engelleyebilir.Myom b y meye devam ettik e zerindeki endometrium tabakas gerilir ve kanlanmas bozulur. Bu durumda gebelik r n n n rahimde yerle se bile yeterli derecede kanlanmas m mk n olmaz ve d kle sonu lanabilir. B t n bu engelleri a p b y meye ba layan bir gebelik r nn bekleyen di er bir dezavantaj da myom nedeni ile bebe e yeteri kadar b y yecek yer kalmamas d r.Bu durumda ise gebeli i bekleyen en muhtamel son d k ya da erken do umdur.

Myom ile gebeli in bir arada bulundu u durumlarda bir di er sorun da myom nedeni ile do um esnas nda rahimin yeteri kadar kas lamamas d r. Bebek do um kanal na uygun ekilde giremez ve bu t r hastalarda b y k olas l kla sezaryen gerekir. Do um kanal n t kayan myom varl nda ise sezaryen tek do um eklidir. Do umdan sonra ise rahim kas lmalar n n etkisiz olmas nedeni ile fazla miktarda kanama g r lebilir.

Myomlar genelde hem gebe kalmak hem de gebeli in idamesi ve do um i in sorun olu turmazlar. Ancak e er bir sorun meydana gelir ise bu ciddi bir sorun olacakt r. Myomun k s rl a yol a t ndan s z edebilmek i in k s rl a klayacak ba ka hi bir sebep olmamas gerekir. Yani infertilite ara t rmas nda yap lan b t n tetkikler myomlu infertil hastalarda da yap lmal d r.

Komplikasyonlar
o u myom belirti vermemesine ra men baz komplikasyonlar n varl nda zellikle a r ve kanama bulgular artar. Myomlar n komplikasyonlar unlard r:

Torisyon: Myomun sap etraf nda d nmesi ve sap n n s k arak kanlanmas n n bozulmas d r. Bu durumda nce myomdan d ar ya s v ka olur ve bu a r ya neden olur. E er olay uzarsa myom sap ndan koparak bat n bo lu una d ebilir ve burada kendisine beslenecek uygun bir ortam bularak b y meye devam edebilir (parazitik myom).
Enfeksiyon: Myomun lsere olmas ve daha sonras nda enfekte olmas d r. A r ve kanama yapar.
Kansere d n m: Myomlu kad nlarda kafalar n kurcalayan en nemli soru hastal n kansere d n p d nmeyece idir. Myomlu kad nlar n %0.5'inde ileri d nemlerde leiomyosarkom denilen kanser t r g r l r. Acak pek ok ara t rmac bunun var olan myomlardan k ken almad n , kendi ba na ve di erlerinden ba ms z olarak geli ti ini ileri s rmektedirler. E er varl bilinen myom h zl b y meye ba larsa, a r ve ate g r l yorsa detayl incelenmesi gerekir.
Dejenerasyon: Myomun normal h cre yap s n n de i ikli e u ramas d r. rne in menopozdan sonra myom k l r ve atrofik dejenerasyon olur. Gebelikte rahimin h zl b y mesine ba l olarak myomun kanlanmas hafif derecede bozulur ve hafif nekroz olur. Hastada a r , ate , bulant ve kusmalar olabilir. Myom i ne hafif kanamalar olabilir. Gebelikte g r len bu de i ime k rm z dejenerasyon ad verilir. Myomlarda en s k g r len dejenerasyon ise hyalen dejenerasyondur. Mikroskopik bir de i imdir. Myom ekide i i erisinde kalsiyumun birikti i kalsifik dejenerasyon da olduk a s k rastlan lan bir durumdur.
Asit: Sapl subser z myomlar n kar n zar n irrite etmesi ile kar n bo lu unda s v birikimi olur.
Kar n i i kanama: Myomun zerindeki damarlardan birinin y rt lmas sonucu kanama olabilir. Son derece nadirdir.
nversiyon: Sapl bir subm k z myomun ekmesine ba l olarak rahim eldiven parma gibi tersy z olabilir. Tehlikeli ancak nadir g r len bir durumdur.

Tedavi
Myomu olan bir ok kad nda e er belirgin bir ikayet yaratm yorsa tedavi gerekmez. Sadece takip yeterli olur. Bu gibi durumlarda her 6 ayda bir muayene ve ultrason ile hastan n takibi ve de i iklik saptan r ise tedavi gereklidir. Tedavi t bbi ya da cerrahi olabilir.

Myomlarda tedavi gerektiren durumlar unlard r:

Kanama: Tedavi, zellikle de cerrahi tedavi i in en nemli sebep anormal kanamalard r. E er adetler ok fazla ve p ht l oluyor ise bu durum anemiye yol a aca ndan mutlaka tedavi edilmesi gerekir.
Ani b y me: Kontrol alt ndaki myomun aniden b y meye ba lamas zel ilgi gerektiren bir durumdur. E er bu b y me menopozdan sonra olmu ise mutlaka ara t r lmas gerekir. Bu durumda hekim altta yatan k t huylu bir hastal k olmad n teyid etmelidir. Bu ama la k retaj yap labilir. Myomlardaki ani b y me sadece kansere ba l olarak geli mez. Gebelik ve myom i ine kanama gibi durumlar da b y meden sorumlu olabilirler.
A r ve bas bulgular : E er bu belirtiler dayan lamaz d zeylere ula r ise tedavi gerekli hale gelmi demektir.
Myomun yeri: Bazen myom n vesi ya da n velerinin lokalizasyonu cerrahi olarak kart lmalar n gerektirir. zellikle 40 ya ndan b y k kad nlarda overlere yak n yerle imli myomlar over t m rleri ile kar abilece inden al nmal d r.

Myom tedavisinde en s k tercih edilen tedavi yakla m cerrahidir.Se ilecek cerrahi y ntem hastan n ya , sosyal durumu, ocuk iste i, ikayetlerin tipi ve iddeti gibi fakt rlere ba l d r. Bu fakt rlere g re rahimin tamamen al nmas (histerektomi) ya da sadece myomlar n kart lmas (myomektomi) alternatiflerinden bir tercih edilir.

Myom tedavisinde di er tedavi yakla mlar aras nda myom ekirdeklerini karmadan, laser ile yakmak, s v nitrojen ile dondurmak, hormon bask lay c ila kullanarak k lmelerini sa lamak say labilir. Bu bask lay c ila lar kad nda suni menopoz yaratarak myomlar k ltmeyi ama lamaktad r.Deneysel tedavi y ntemlerinden birisi de laparoskopi e li inde myom ekirde ine elektrik ak m vererek myolizis yapmakt r. Bu t r tedavi yakla mlar k sa s reli rahatlamalar getirebilir ama zellikle hormon tedavisi sonras nda, tedavi esnas nda k len myomlar ila kesildikten sonra h zla b y yebilir ve eski durumundan daha k t hale gelebilir. Baz ekoller cerrahi ncesinde 3-6 ay kadar hormon tedavisi vererek myomlar k ltmeyi ve bu sayede cerrahi esnas nda i lemi kolayla t rmay ve kanama miktar n azaltmay nermektedirler;
Myomun en kesin ve garantili tedavisi bug n i in cerrahidir.

"Bu yaz Dr. Alper Mumcu'dan (www.mumcu.com) al nm t r"




 
Copyright 2007 Ermi Attar   
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -   
Desing & Powered : xir