Anasayfa  o  
leti im o  
  Dileriz, Bir ok sevmediginiz rahats zl klar ifal bitkilerle sizi terkeder.
 

 


De Lee, 1934' te yazd The Principles and Practice of Obstetrics adl kitapta, gebelikte cinsel ili kiyi yasaklamak i in d rt neden saymaktad r.
1. D k tehlikesi: Penisin servikse yapaca etki ile olu abilir
2. Sinirsel ok: Sinir enerjisine zaten ok y klenilmi olan kad nda ok olu abilir.
3. Hayvansal i g d y izlemek: Hayvanlar i g d sel olarak gebelikte iftle me yapmazlar.
4. Enfeksiyon riski: zellikle ilk ve son ayda fazlad r.
Bu neriler y llarca gebelikte cinsellik konusunda hekimlerin ta d d nceleri zetlemektedir.
Prof. Dr. . anga ve Prof. Dr. . nder 1977 tarihli Proped tik(Kad n-Do um) adl kitaplar nda gebelik s ras nda cinsel ili kinin s n rland r lmas n n do al oldu unu, zaten gebede cinsel ili ki arzusunun ileri derecede azald n , kad n n b t n ruh ve hayal alemi ve organizasyonu ile kendini ta d ocu una verdi ini belirtmektedirler. Yazarlar, yk s nde m kerrer abortuslar bulunan kad nlarda cinsel ili kinin b t n yle kesilmesi gere ini vurgulayarak, bu kad nlarda ili kinin mekanik olarak ya da genital organlarda olu an hiperemi nedeniyle abortuslara neden olabildi ini s ylemektedirler. Ayr ca do umun ba lamas ndan nce yap lan cinsel ili kinin puerperal enfeksiyonlara zemin haz rlad belirtilmi tir. Bu nedenle gebeli in ikinci ay ndan ba layarak cinsel ili kilerin ileri derecede s n rlanmas ve do um ncesi 6 haftadan ba layarak b t n yle kesilmesi nerisinde bulunulmu tur.
Ek bir etmen olarak semende prostaglandinlerin varl n n g sterilmesi gebelikte cinsel ili kiyle ilgili say lan yasaklay c nedenlere "prostaglandinler erken do umu ba latabilir" gerek esinin de eklenmesine yol a m t r.
Y llar boyunca gebelikte cinsellikle ilgili yakla mlar, bilimsel verilere dayanmaktan ok gelene e dayal standartlar n s rd r lmesi bi iminde olmu tur. "Her gebe i in uygundur" yakla m bireysel ilgi de i kenli ini, fiziksel rahatl ve olgular n ger ek deneyimlerini dikkate almamaktad r. Hekimler ve sa l k hizmeti veren di er al anlar bu konuda bilimsel verilere sahip olduk a, bebek bekleyen iftlere yanl bilgi gidi i azalacakt r.

Gebelikte Cinselli in Fiziksel Y nleri
Bilindi i gibi gebelikte belirgin fiziksel de i iklikler olu maktad r. Gebelikteki normal fizyolojik de i iklikleri g zden ge irdi imizde bunlar n o unun gebe kad n n cinselli ini dile getirmesini engelledi i dikkati eker. rne in erken gebelikteki bulant -kusmalar, gebenin s kl kla hissetti i halsizlik ve yorgunluk olumsuz etmenlerdendir. nc ayl k d nemde beden de i ikliklerinin artmas n n yan nda ne kan yorgunluk hissi nedeni ile kad n a s ndan cinselli in s ylenmesi beceriksiz ve rahats z edici durum al r.
Kad n n arzu etti i bi imde cinsel yan t vermesini engelleyen di er etkenler mide yanmas , idrar yapma iste i, kab zl k, fet s n hareketleri ve bel a r s d r.
Gebeli in erken d nemlerinde hormonal ve damarsal de i ikliklere ba l olarak memeler duyarl la m t r. Bu durum cinsel yak nla mada olumsuz bir etken olabilece i gibi, ileri gebelik haftalar nda orgazmla birlikte s t sal n m n n ortaya kabilmesi hem gebe hem de e i a s ndan rahats zl k verici bir durum yaratmaktad r.
Gebelikteki genital organlardaki artm angorjman durumu cinsel uyar sonucu daha da belirginle ir. Bunun sonucunda post koital kanamalar daha fazla g r lecektir. Vazokonjesyonun neden oldu u dolgunluk hissi orgazmdan sonra da s rebilir ve rahats z edici olabilir. Ayn bi imde vajinal salg lar da gebelikte artm t r ve cinsel uyar lma ile ok daha belirgin olur.
Yap lan bir al mada gebelikte cinsel davran lar n de i tirme gerek eleri aras nda kad nlar n %46's bedensel rahats zl belirtmi lerdir.

Gebelikte Cinselli in Psikolojik Y nleri
Cinsel istek ve cinsel i lev pek ok evresel, ki iler aras ve ki inin kendine zg etmenlerden etkilenmektedir. Cinsel performans bilgisizlik, fke, korku ve e itli olumsuz tutumlar de i tirebilir. Gebelikte gebe kad n ve e i cinsel a dan stres alt ndad r. Gebeli in son ay i inde kad nda cinsel istek yitimi oldu u ortaya konulmu tur. Bir al mada gebe kad nlar n %23' cinsel aktivitede azalma nedeni olarak cinsel ilgide d kl n g stermi lerdir.
Gebelik, kad nda daha nce ortaya kmam olan psikolojik at malar a a karabilir. ocukluktan kalma karde lerle ya da anneyle ya anan rekabet an msamalar , di ilik rol ne ili kin kendi at malar , kendi ba ml l k gereksinimine ili kin at malar ve e ine duydu u kar t d ncelerin t m gebede sorunlar yaratabilir.
Erkeklerde de e leri gebe iken cinsel ili ki i in istekte azalma g r lebilmektedir. Bunun bir nedeni, erke in gebeyi uygun olmayan bir cinsel arzu nesnesi olarak g rmesidir. Erkekler bu d nemde ok g l duygular ya ayabilirler. En ba ta eve gelecek yeni konuk baban n erkekli inin canl bir kan t olacakt r. Gebenin ilgisi e inden ok bebe e y neldik e bir e it k skan l k ortaya kacakt r.
Gebelik iki birey aras ndaki cinsel y nden geli mede bir basamakt r. iftin ilgi d zeyleri ayn de ilse biri b r n " ok talep edici" ya da " ok reddedici" olarak alg layabilir. Bu zor d nemde hekimin yol g stericili i ok yard mc olacakt r.
Gebelikte kad n ya ad bedensel de i iklikler sonucu " ekicili ini" yitirdi ini d nebilir. Bu durumda erkek, e inin de i en fizi inden ok ona duydu u sevgiyi ne karmal d r. Yoksa kad nda e inin evlilik d ili kilere y neldi i hissi do abilir.

Gebelikte cinsel ili kiyle ilgili olarak her iki e te koitus sonucu fet s n zarar g rebilece i korkusu olabilir. Sa l k hizmeti verenler, e er gebelikte koitusun sak ncal olabilece ine ili kin kan t yoksa, bu korkular gerekli a klamalarla gidermelidirler.

Gebelikte Cinsel Etkinlik
Cinsel ili ki s kl :
Bu konuda yap lm al malardan Masters ve Johnson' un al mas ilk ve zellikle 3. ayda cinsel etkinlikte azalma oldu unu g stermektedir. Di er 4 al ma da gebeli in sonlar na do ru cinsel etkinli in azald n ortaya koymu tur. rne in bir al mada daha nce haftada 2-5 kez cinsel ili ki kuran iftlerden gebeli in ilk ay nda cinsel etkinliklerini s rd renlerin oran %78 iken, 8. ayda %46'ya, 9. ayda ise %23'e d t g sterilmi tir.

Cinsel ilgi ve orgazm: Nulliparlarda ilk ayda cinsel uyar lma ve performans etkinli inde azalmaya kar , multiparlarda ok az de i iklik oldu u;ikinci ayda ise cinsel uyar lma ve performansta her iki grupta da iyile me saptand ileri s r lm t r. nc 3 ayda cinsel ilgide azalma oldu u olgular n o u taraf ndan ileri s r lm t r. Bir al mada birinci ayda %28 olan ilgi azalmas n n 9. ayda %75' e kt g r lm t r.
Gebelikte orgazmla sonu lanan koitus oranlar nda giderek azalma oldu u saptanm t r. Ancak bir grup kad n gebeli in t m evrelerinde orgazm iddetinde artma oldu undan s z etmi tir. Genellikle gebeli i nlemeyi d nmeksizin ya da gebe kal nd bilindi i i in olu an rahatl k duygusu baz kad nlarda gebelikte cinselli i daha haz verici duruma getirebilir.

Koitus D Davran : Gebelikten nce koitus d davran lar (mast rbasyon, orogenital seks gibi) olan iftlerin o unun gebelikte bu etkinlikleri terkettikleri g r lm t r.
Gebelikte cinsel etkinli in yerini al p iftin yak n birlikteli ini s rd recek aktiviteler bir al mada ele al nm t r. Buna g re yaln zca el ele tutu mak gibi yak n bedensel temas bile bir gereksinim olarak ortaya km t r. nemli olan iftin bedensel ve duygusal birlikteli ini s rd rmesidir. Pek ok ift gebeliklerinde ili kilerine daha farkl a lardan bakabilmekte ve koitusa dayal olmayan y ntemler geli tirebilmektedir.

Davran De i ikli i : Gebelik ilerledik e cinsel ili ki pozisyonlar nda da de i iklik oldu u ortaya km t r. rne in bir al ma sonu lar na g re, gebelik ncesi d nemde olgular n %80 oran nda kulland "erkek yukar da" pozisyonu gebelikte nemli oranda terkedilmi tir. nc ayda "yan-yana" pozisyonu ve "arkadan yakla mla vajinal giri " pozisyonu daha ok kullan lan pozisyonlar olmu tur.
Gebelikler s ras nda cinsel davran lardaki de i ikli in nedeni olarak kad nlar, %46 oran nda bedensel rahats zl , %27 bebe in zarar g rece i korkusunu, %23 cinsel ilgi yitimini, %17 ili ki s ras nda gebeli in getirdi i "beceriksizli i", %8 hekimlerin nerilerini, %6 gebelik d nedenleri, %4 " ekicili ini yitirdi ini", %1'i de hekim d ki ilerin nerilerini ileri s rm lerdir.

Gebelikte Cinsel Etkinlik ve Geli tirebilece i Komplikasyonlar
Enfeksiyon: Do uma yak n d nemlerde cinsel ili kiyi s rd ren kad nlarda s rd rmeyenlere g re perinatal mortalite h z n n 2-4 kat artt , bunun nemli bir nedeninin amnion enfeksiyonlar oldu u Amerikan toplumunda yap lan bir al mada bildirilmi tir.
Acaba koitus amnion enfeksiyonuna nas l neden olabilir? Bu konuda s z konusu al mada u d nceler ortaya at lm t r:
a) Yeni bir cinsel yolla bula an patojen kad n genital yollar na koitus sonucu girebilir,
b) Serviks ya da membranlarda hasarlanma olabilir,
c) Seminal s v servikal m k s n vaginal bakterileri ge irmesini artt rabilir,
d) Seminal s v , vajen, serviks, fetal membranlar ya da amnion s v s ndaki antibakteriel sistemleri etkisizle tirebilir.
Ancak bu al mada al mac lar amniotik enfeksiyonun tan s n bakteriyel al malarla de il de plasentan n subkoryonik pla na n trofil infiltrasyonunun g sterilmesi ile koymu lard r. Bu da al mac lar n savlar n tart l r k lmaktad r.
Bir ba ka al mada ise srail'de yakla k 11.000 gebe taranm ve gebelikte cinsel ili kinin s rd r lmesi ile gebeli in herhangi bir d neminde erken membran r pt r , d k do um a rl ya da perinatal mortalitede art olmad g r lm t r. Gebede erken membran r pt r varl ya da e in cinsel yolla bula an hastal k (CYBH) ta y c s olmas durumunda amnion enfeksiyonu riski ok artaca i in koitus yasaklanmal d r.

Premat rite: Premat r eylemle gebeli in son d nemlerindeki cinsel etkinli in ili kisi konusu teden beri tart lan konulardand r. Genellikle cinsel ili kiden ok orgazm n premat r eylemle ilgili olabilece i zerinde durulmaktad r. Kad nlarda taktil genital uyar lma oksitosin sal n m na yol a makta, orgazmda bu hormon d zeyi daha da artmaktad r. Oksitosin'in orgazmda reme organlar ndaki d z kas kas lmas ndan sorumlu olmas gerekir.
Semenin i erdi i prostaglandinlerin uterin kontraksiyonlara ve premat r eyleme neden oldu u d ncesi kan tlanm de ildir.
Koitus, orgazm ve di er cinsel deneyimlerin eylem kontraksiyonlar n n ba lamas yla ili kisiyle ilgili eli kili al ma sonu lar vard r.

Fetal Distres: Maternal orgazm s ras nda uterin gerilme ile ve uteroplasental dola mdaki konjesyon sonucu ge ici fetal bradikardi olu abilmektedir. Gebeli in son 4 haftas i inde cinsel y nden aktif olan gebe kad nlarda fetal distres insidans daha y ksek bulunmu tur.

Do um Sonu Cinsellik: Bebe in do umu iftin ili kisini de i tirecektir. ocuk bak m yorucudur, yaln zca fiziksel de il duygusal enerji harcamas na da yol a ar. Bebek genellikle anne babaya yak nd r. ift, bebek yak ndayken koitus yapmaktan ekinecek, ayr bir odada ise "ya a lamas n duymazsak" kayg s na kap lacakt r.
Bebe in her a lamas nda s t emzirmenin nerilmesi bu ba lamda olumsuz bir etken olaca gibi bebe in a lamas yla angorje ve duyarl olan memelerden s t sal n m oldu u g r lecektir.
Vajinal l brikasyon (kayganl k) azald ndan disparonia ortaya kacakt r.
Do um sonu d nemde 3-7 ay s reyle cinsellikte azalma bildirilmekte ise de lo ian n azalmas yla o u olgunun 2-4 hafta i inde cinsel etkinli e ba lad anla lmaktad r. Bu kadar erken koital aktiviteye d n lmesi nemli komplikasyonlara yol a mam t r. Ancak geleneksel olarak do umdan sonra cinsel aktivitenin 6 haftal k lohusal k s resince ertelenmesi nerilmektedir. Bunun gerek esi a k olan servikal kanaldan asendan yolla bir enfeksiyonun giri ini nlemek ve vajinal-perineal diki lerin a lmas na engel olmakt r. Bu d nemde perine cildi gergin ve duyarl d r. Vajinadaki kayganl k eksikli ine kar ba lang ta yapay bir kayganla t r c ya kullan labilir. lk birka hafta i inde cinsel ili ki d yak nla ma cinsel etkinli in sa l kl bir bi imde yeniden yerle mesinde ok yararl olacakt r. Baz kad nlarda do um sonu d nemde depresif bir ruh durumu ortaya kabilir. Bu durum ayr ca t bbi tedavi gerektirebilir.
Bebe in her a lay nda gece ve g nd z yaln zca emzirmeyle beslenmesi durumunda ve do umdan bu yana 6 aydan az s re ge mi se, emzirme gebelikten korunmada olduk a etkili ancak ge ici bir y ntemdir. Etkili korunmay s rd rebilmek i in adetler ba lar ba lamaz, emzirmelerin s kl ve s resi azald nda, ek mamaya ba land nda ve bebek 6 ayl k oldu unda mutlaka g venilir bir kontraseptif y nteme ge ilmelidir.

o u kad n ve erkek vajinal do umun vajinay geni letti ini d n r. Ancak daha nce vajinal kaslar kullan lmadan hi egzersiz yap lmad ysa belirli bir gev eklik s z konusu olabilir. Dolay s yla Kegel egzersizleri denilen perine ve vajen kaslar n n kas lmas yla yap lan egzersizler yararl olur. Bu egzersizlerin temeli pubokoksigeus kas n kas p gev etmeye dayan r. Bu kas idrar yaparken tutmay ve yeniden idrar yapmaya ba lamay sa layan kast r.



Kaynaklar:

1. anga , nder : Proped tik (Kad n-Do um) 4. Bask . Ankara ni.T p Fak.Yay nlar , say 348, Ankara 1979.
2. De Lee JB: The Principles and Practice of Obstetrics, 6th ed. WB Saunders, Philadelphia 1934.
3. Falicov C: Sexual adjustement during first pregnancy and the postpartum. Am J Obstet Gynecol 117:991,1973.
4. G k in E: Normal Gebelik ve Prenatal Bak m. Ki ni i HA, G k in E, Durukan T ve ark. (Ed): Temel Kad n Hastal klar ve Do um Bilgisi. G ne Kitabevi, Ankara 1996. B l m 2-4.
5. Mabray CR: Postpartum examination: A reevaluation. South Med J 72:1433,1997.
6. Morris NM: The frequency of sexual intercourse during pregnancy. Arch Sex Behav 4:501,1975




 
Copyright 2007 Ermi Attar   
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -   
Desing & Powered : xir