Anasayfa  o  
leti im o  
  Dileriz, Bir ok sevmediginiz rahats zl klar ifal bitkilerle sizi terkeder.
 

BEL A RISI

 

Tan m:
Bel a r s g n m z toplumunun %60-85 inde hayat n her hangi bir d neminde g r lebilen, sebebleri ok e itli olan bir sendromdur. zellikle mekanik bel a r lar nda tedavi maliyetlerinin y ksek olmas n n yan nda, a r n n kronikle mesinin hasta zerindeki olumsuz etkileri ok nemlidir.
Bel a r lar yayg n san lan n aksine, ka n lmaz olan ya lanman n sonucu de ildir. T m organlar gibi omurgan n a n p y pranmas da fizyolojik bir olayd r. Omurgan n zamanla esnekli i yitirerek sertle mesi, gittik e zay flayan kaslara kar ek dayan kl l k sa layan bir denge unsurudur.

Bel a r s b t n ya larda g r lebilir. Hatta 15 ya nda dahi ameliyat olan hastam z mevcuttur. Kronik hastal k tedavisi a s ndan kalp hastal klar ndan sonra 2. s radad r. Bel a r s n n nemi zellikle sanayi kesiminde ve al an toplumda ortaya kmaktad r. A r nedeniyle i g n ve i g c kayb y kl bir yek n tutmaktad r.

Bel a r s olan hastalar n % 70-80'i ilk akut ataktan sonra her hangi bir tedaviye gerek kalmadan iyile ebilmektedirler. % 20-30 unda ise 2. - 3. tekrar olabilmektedir. Burada nemli olan bu tekrarlar n gelmesini nlemektir. nk tekrarlarla a r kronikle ir ve hasta bel a r s nedeniyle hi i yapamaz hale gelir. Bunu nlemek de belin e itimi ile olur. Ki inin belini tan mas , belin hangi hareketle ne kadar zorlanaca n bilmesi, bel a r s na yol a an risk fakt rlerini, egzersizlerin a r da nas l korunabilece ini renmesi gereklidir.

Bel a r s n n olu umunda, omurgadaki y llara ba l a n p y pranma yan s ra, omurgan n uygun olmayan duru u (k t post r) ve beli zorlayan bedensel hareketler sorumludur. Bunun i in g nl k ya ant da ve mesleki al malarda do al olmayan bedensel davran lar n neler oldu u tan mlay p, do rusunu renip omurgan n a r zorlanmas n nlemek gerekir. BELMER 'de bel a r lar n yok edebilme ve nleme yollar size retilerek az a r yla yada hi a r s z ya am i in pratik tler verilecektir. Bel koruma prensipleri, yaln z akut a r l d nemde de il, t m ya am boyunca gereklidir. stelik bunlar, hi de zor olmayan do al davran lard r..



Bel A r s n n Sebebleri Nelerdir ?




Bel a r s n n pek ok sebebi vard r. Bizim en s k rastlad m z mekanik bel a r s d r. Bundan ba ka t m r, infeksiyon, inflamatuar romatizmal hastal klar, kire lenmeler, bel f t dedi imiz "disk kaymas ", do u tan olan kemik anomalileri ve bel kaymalar (spondilolistezis), bel a r s sebebidir.

Bel A r s nda Ne Zaman Doktora Ba vurulmal d r ?


S k s k tekrar eden ve istirahatle ge meyen, iddeti gittik e artan bel a r lar nda, bel a r s ile birlikte bacakta a r , uyu ma vs. varsa mutlaka doktora ba vurulmal ve hastal n te hisi konmal d r.

Bel A r s nda Risk Fakt rleri Nelerdir ?


Meslekle ilgili olan fakt rler:

A r fiziksel aktivite ve a r kald rma gerektiren meslekler. ( r: n aatlarda al anlar)
Devaml ne e ilme, e ilerek d nme gerektiren meslekler.
Araba, otob s, kamyon, kullanma gibi v cudu s rekli vibrasyona maruz b rakan meslekler.
Uzun s re ayakta durma veya oturma gerektiren meslekler.
B t n bu sayd m z durumda al mak zorunda olan ki ilerde bel a r s ve bel f t g r lme riski artmaktad r.

Sportif aktivitelerle ilgili risk fakt rleri:

Futbol, halter, k rek ve g re sporlar yla u ra an ki ilerde bel a r s s kl artmaktad r.

Ki isel risk fakt rleri:

Ya : Bel a r s b t n ya gruplar nda g r lmekte beraber ya n ilerlemesi ile birlikte g r lme s kl artmaktad r. Bunda da en nemli etken omurgan n dejenerasyonudur. Post r bozukluklar , kar n ve s rt kaslar nda g azalmas yine nemli risk fakt r d r.

Psikolojik risk fakt rleri

inden memnun olmama, i ini sevmeme veya takdir edilmeme,aile i i sorunlar gibi durumlar bel a r s nda risk fakt rleri aras nda say lmaktad r.




Omurgan n Yap s ve levi

Omurga v cut hareketlerinin eksenini olu turur, g vdeye destek verir ve omurili i korur. Boyunda ve belde a kl arkaya, s rtta ise a kl ne bakan normal e rilikler vard r. Bunlar v cudun dengesi y n nden nemlidir.

Omurgan n hareket birimi, st ste duran iki omur g vdesiyle, bunlar n aras ndaki etraf liflerle evrili, ortas kat jel k vam ndaki disk, omurga eklemleri ve bu eklemlerin kaps llerinden olu an b l md r. Kaslar ve ba lar omurlar n de i ik yerlerine tutunur. Omurga, omurga kaslar yard m yla dik durur ve hareket eder. Ba lar ve eklem kaps lleri de ek destek verir.

Duru lar normal olmayan ve egzersiz yapmayan insanlarda, eklem kaps lleriyle ba lar a r gerilir ve gev er. Omurga eklemleri zerine binen y k artar. Do al duru lar bozulur. Sonu ; a r ve erken d nemde y pranmad r.

zellikle beldeki e rili in artmas ve belin ukurla mas , eklem y zeylerinin birbirine yakla mas na ve birbiri zerinde kaymas na sebeb olur. Bu da eklem kaps l n gerer ve belde s k g r len a r lara sebeb olur.

Bel b lgesi, 5 bel omurundan olu ur. Bu omurlar n aras nda 5 adet disk vard r ve omurgan n en geni y zeye sahip diskleridirler. Bu disklerin g revi y k ta mak ve omurili i korumakt r. Disk zerine gelen kuvvet post r (duru ) ile yak ndan ili kili olup, s rt st yatar durumda 25 kg iken, e ik oturur pozisyonda 250 kg 'a kadar kmaktad r



Bel E itiminde Neler Yap labilir?


V cut post r n n d zeltilmesi.
(Post r, insan n duru bi imidir)

Belin fonksiyonunu sa l yan t m kaslarda yeterli g c n yeniden elde edilmesi.

G nl k ya am aktivitelerinde uygun post r n ve bunu devaml korunmas n n renilmesi.

G nl k ya am aktivitelerinde beli zorlamadan e ilme, kald rma, itme, ekme, d nme ve oturma hareketlerinin nas l yap laca n n renilmesi.

Bel a r s na katk da bulunan b t n psikososyal, mesleki ve ki isel emosyonel fakt rlerin ara t r lmas ve ortadan kald r lmas gereklidir.



Bel A r s nda Egzersizin nemi Nedir ?


Egzersizler bel a r s nda tedavinin nemli bir par as d r. Egzersizin etkilerini u ekilde s ralayabiliriz:

Gev emeyi sa lamak,

A r y azaltmak, spazm zmek.

Zay f kaslar g lendirmek.

Spinal dokularda (belde) mekanik y klenmeyi azaltmak.

V cudun genel fiziksel uyumunu art rarak olas zorlanmalar nlemek.

Post r d zeltmek.

Omurgan n mobilitesini art rmak.

Denge ve koordinasyonu art rmak.

Orta h zla tekrarlanan hareketler spesifik dokular n, zellikle disklerin beslenmesini art r r.

K sa s rede i e d n sa lar.

Ayr ca egzersizler s k nt ve depresyonu azaltarak, ki ide bir gev eme ve rahatlama sa lamaktad r.



Bel Sa l E itiminde Ne Gibi Kurallara Dikkat Edilmelidir ?


Bel a r s ndan yak nan ki ilere bel e itimi i in baz nerilerde bulunabiliriz.

Hareketsiz kalmay n. Yetersiz hareket, v cuttaki doku ve organlar n gere i gibi beslenmesini d zenleyen, ya am i in nemli metobolizma olaylar n olumsuz y nde etkiler. Yeteri kadar hareket etmeyen organizmada, belli v cut b lgelerinin beslenmesi aksar ve metabolizma art klar n n v cut d na at lmas azal r. Yetersiz hareketin en nemli olumsuz sonucu, kas ve kemiklerin zay f kalmas d r.

Hareketli olmak, t m v cut fonksiyonlar n canl tuttu u gibi, a nma, y pranma ve kuvvet yitirilmesini de nler. T m eklemler gibi, omurga disklerinin beslenmesi de emme-basma tulumba mekanizmalar yla ger ekle ir. Bu y zden s rekli oturmak veya ayakta durmak bel hastas i in sak ncal d r. V cut pozisyonunun s k s k de i tirilmesi, omurgan n kemik yap s n n ve disklerin daha iyi beslenmesini sa lar, dolay s yla vaktinden nce a n p y pranmas n nler.

Bel ve s rt n z dik tutun. Omurga i in en rahat ve uygun olan bel ve s rt n d z durdu u pozisyondur. G l bel ve kar n kaslar , belin d z durmas n kolayla t r r. Bu nedenle de d zenli egzersiz gereklidir.

K t duru s rtta kamburlu u, belde de i k kl art r r. Erken d nemde kal c kambur olu ur.

Yerden bir ey al rken ne do ru e ilmeyin, melin. Omurgan n en ok zorland pozisyonlardan biri, gergin dizlerle ne e ilip yerden bir ey almakt r. En iyisi melmektir. Bu durumda omurga d z duraca i in ok daha az zorlan r.

Sizin i in a r cisimleri kald rmay n. A r kald rmak, belin alt b lgesindeki diskleri zorlar. S k s k bel a r s ndan yak nanlar, kesinlikle a r y k ta mamal d r. E er a r bir y k ta ma zorunlulu u varsa, eldeki e ya olabildi ince v cuda yakla t r larak, hatta dayanarak g t r lmelidir.

Ta d n z a rl klar ikiye b l n ve v cudunuza yak n tutun. Bu ekilde omurgaya binen y k e it da laca i in diskler tek y nl zorlanmayacakt r.

Otururken belinizi d z tutun ve s rt n z bir yere dayay n.
Zaman n o unu oturarak ge iren insanlar, s rekli masa ba nda al anlar, s rekli araba kullanmak zorunda olanlar i in bu nemli. S rekli masa ba nda oturmak zorunda olanlar, ayaklar n alt na k k bir y kselti veya iskemle koysunlar ve kollar da koltu un yanlar na dayas nlar. Otururken de s k s k pozisyon de i tirsinler.

Ayakta dikilirken dizleri gergin tutmay n. Y ksek topuklu ayakkab lar da beli ukurla t raca i in omurgay zorlar. Topuklar ve tabanlar yumu ak ve al ak topuklu ayakkab giyilmelidir.

Yatarken bacaklar gergin olmas n. S rt st yatarken dizlerin alt na konacak k k bir silindir yast n b y k yard m dokunur. Yan yatarken de dizlerin aras na yast k konmal . Y z st yat bel a r s olanlar i in uygun bir pozisyon de ildir.

Spor yap n, imkan olanlar i in y zme bel a r s nda yap labilecek en ideal spordur. (serbest, s rt st ) Ayr ca h zl tempolu y r y yap labilir ve bisiklete binilebilir.
Omurga kaslar n d zenli al t r n. Bu da d zenli egzersizle olur. Bu egzersizler hi bir zaman zorlanarak ve sert yap lmamal d r.



Aniden Ortaya kan Bel A r s nda Ne Yap lmal ?


Bir a r kald rma, ani hareket veya ani bir ks rme, hap urma neticesi bir anda olu an ve ki iyi hareketsiz b rakan bel a r lar n n nde gelen nedeni a nm y pranm disklerin kayarak omurga ba lar yada sinirler zerine bask yapmas d r. Bu durumda hemen s rt st yat p, dizlerin, bacaklar n alt na birka minder veya bir sandalye koyarak gev emeye al lmal . Bu t r a r larda 5-10 dakikal k buz mesaj yap labilir. A r y ve kas spazm n azaltmada faydas olur. Akut durumda so uk uygulama faydal d r. Bu d nemde uygulanacak s cak a r lar daha da art rabilir. S cak tedavi, a r lar devaml hale gelince (kronikle ince) uygulan r.


G nl k Ya ant in tler:


Bel a r s olan ki ilerin bel e itimi kurallar n g nl k ya ant ya aktarmalar ok nemlidir.

S rekli oturmaktan yada ayakta dikilmekten ka n n. S k s k pozisyon de i tirin.

Ev han mlar , i inize s k s k ara verin ve gev emi olarak dinlenin.

t yaparken, zerinde bast n z aya n z s k s k de i tirin. Aya n z n birini y ksek e bir yere koyarsan z belinizin y k n azaltm olursunuz.

Bula k makinan z v cudunuz d n k iken bo altmay n. Elinizi bir yere dayay n, melin ve makinay yle bo alt n.

Bacaklar n z gerginken ne e ilmeyin. Yerden bir ey al rken dizlerinizi biraz b k n. A r bir ey kald r rken de belinizi d z tutun, cismi v cudunuza m mk n oldu unca yakla t rarak kald r n.

Yatak ve koltuklar ok yumu ak olmamal .
Elektrik s p rgesini kullan rken dik durun. Fara la yerden bir ey al rken melin.

Omurgadaki erken a nma ve y pranmalar bir kez yap lan yanl davran de il, s k s k tekrarlanan hatal hareketler sonucudur. Onun i in yap lan hareketlere her zaman dikkat edilmelidir.

Her g n biraz spor yapmay deneyin.



Bel Sa l nda Beslenmenin nemi Nedir ?


Bel a r s olan ki ilerin bel e itimi kurallar n g nl k ya ant ya aktarmalar ok nemlidir.
Bel a r s nda beslenmenin ne etkisi olabilir diye d n lebilir. Ancak dikkat edilirse, toplumumuzda bel a r s ndan yak nanlar n bir o unun az hareket etti i, ok yemek yedi i ve yediklerine de dikkat etmedikleri g zlenebilir.

Sonu ; fazla kilolar, y ksek tansiyon, eker hastal , damar sertli i, romatizmal hastal klar ve eklemlerde erken d nemde a nma ve y pranmalar. Beslenmede temel kural, ya am boyu normal kilonuzu koruyabilecek l ler i inde yemenizdir.

G dalarla yeterli kalsiyum al m , D vitamini ve g ne kemik yap s i in son derece nemlidir. Bunlara dikkat edilmezse erken ya ta osteoporoz geli ebilir. Bu da ya l l kta bel ve s rt a r lar n n nde gelen nedenidir.


Bel F t nda Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon ?


Bel f t nda fizik tedavinin amac ; dola m sa lamak, beslenmesi bozulan bel b lgesindeki kas spazm n zmek, enflamasyonu gidermek ve disklerin beslenmesini normale getirmektir. Bunun i in e itli fizik tedavi uygulamalar yap l r.

Bunlar:
Y zeyel s cak: Hot pack, Enfraruj.
Derin s t c lar: Ultrason, k sa dalga diatermi.
Vakum
TENS, Enterferansiyel, diadinamik ak mlar
Laser
Traksiyon
Egzersizdir.




 
Copyright 2007 Ermi Attar   
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -   
Desing & Powered : xir